Култуура сүрүн чыпчаала – тыйаатыр буолар. Быйыл, 2026 сылга, Чараҥ бөһүөлэгэр биир сыл күн сирин көрбүт, бииргэ улааппыт, артыыс идэлээх доҕордуу Илья Иванович Находкин уонна Дмитрий Петрович Копырин төрөөбүттэрэ 100 сылларын туолаллар. Бу икки ытык дьоммут ааттарын үйэтитэн Ылдьаа Нохуоккун аат. Чараҥ култууратын киинин иһигэр «Тыйаатыр сылын» биллэрэн ыытыллар айымньылаах үлэбитин тыйаатыр алыптаах эйгэтигэр аныахпыт.

Илья Иванович Находкин – Саха АССР үтүөлээх артыыһа, драматург, Дьокуускайдааҕы култуурунай-сырдатар училище артыыс сатабыла (актерское мастерство) хайысха уһуйааччыта. Кини Саха театрыгар артыыс быһыытынан үлэлээбит сылларыгар барыта 50-тан тахса бэйэ-бэйэлэригэр майгыннаспат оруоллары үрдүк таһымнаахтык арыйбыта.

1950-с сыллартан суруйбут драмалара “Суол төрдүгэр”, “Улахан доҕор”, “Күөрэгэйдээх алааска”, “Хабырылла Дьөгүөрэп”, “Оонньоммотох оруол”, “Сайылык саймарыына” үрдүк таһымнаах айымньы быһыытынан сыаналанан, тута театр сценатыгар туруоруллубуттара. “Олохпут иннибитигэр” пьесатын Ньурбатааҕы көһө сылдьар театра уонна П. Ойуунускай аат. Таатта народнай театра туоруораннар көрөөччү дьүүлүгэр таһаарбыттара. Биһиги култуурабыт киинигэр кини аатын 1978 с. иҥэрбиттэрэ.

Дмитрий Петрович Копырин М.С. Щепкин аат. үрдүкү театралынай училищены кыһыл дипломунан бүтэрбитэ. Кинини “Тыйаатыр маастара” диэн көрөөччү сөбүлээн ааттаабыта. Кини уһуйааччыта, учуутала ССРС норуодунай артыыһа, педагог Вера Николаевна Пашенная буолар. Дмитрий Петрович Саха театрыгар, Үөһээ Бүлүү народнай театрыгар, кэлин Уус Алдаҥҥа Найахы, Суотту, Чараҥ култуура дьиэлэригэр уус-уран салайааччынан, сэбиэдиссэйинэн айымньылаахтык үлэлээбитэ. Ылдьаа Нохуоккун уонна Миитэрэй Хапыырын төрүөхтэриттэн тэҥҥэ улааппыт олохторо, тыйаатыр үскүүстүбэтигэр 1952 сылга диэри бииргэ тэлбит суоллара, маннык буолар: 1926 с. Хоро нэһилиэгин Чараҥ бөһүөлэгэр төрөөбүттэрэ, Чараҥ алын сүһүөх оскуолатыгар, Мүрү орто оскуолатыгар биир кылааска үөрэммиттэрэ. 1944 с. Саха музыкальнай-драматическай тыйаатырын устуудьуйатыгар талыллан үөрэнэ киирэн, 1946 сылга диэри устуудьуйа устудьуоннара буолаллар. 1946-1950 сс. Саха музыкальнай-драматическай театрын артыыстарынан үлэлээбиттэрэ, 1950 с. М.С. Щепкин аат. үрдүкү театралынай училище устудьуоннара буолбуттара.

Ылдьаа 1952 с. доруобуйатынан үөрэҕин тохтотон, Саха сиригэр эргиллэн кэлэн, Саха тыйаатырыгар салгыы артыыһынан үлэлиир. Онтон Миитэрэй 1955 с. бүтэрэн кэлэн 1960 с. Саха тыйаатырыгар үлэлиир, онтон дьиэ кэргэнин балаһыанньатынан тыа сирин тыйаатырдарыгар, култуура дьиэлэригэр үлэлээбитэ.

Бу күҥҥэ Чараҥҥа И.И. Находкин, Д.П. Копырин тыйаатыр үскүүстүбэтигэр тэлбит суолларын ситимниир 12-с сылын айар-тутар Екатерина Свинобоева салайааччылаах “Манчаары” тыйаатыр устуудьуйата.

От admin